Jurriaan van Hall - Acht Bronzen
27 januari 2009
In het kader van de percentageregeling maakte Jurriaan van Hall (1962, Heerlen) in opdracht van de Rijksgebouwendienst een kunstwerk voor de ministersgang van het Ministerie van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit.
In nauwe samenwerking met architectenbureau Dam&partners werd een serieel beeld ontwikkeld dat bestaat uit acht bronzen hoofden op sokkels. Het werk oogt klassiek, - een ode aan het borstbeeld, de traditionele tegenhanger van het portret - maar het is niet voor niets dat een van de beelden zich om draait en in plaats van naar binnen met de neus naar buiten is gericht.
De beelden zijn langs de westzijde van de gang geplaatst, voor de hoge ramen die iets dieper ten opzichte van de gevel liggen. De wiebertjes-vorm van de sokkels is ontleend aan dezelfde terugkerende vorm in het patroon van de hardstenen vloer, evenals het materiaal en kleurstelling van de sokkel. Door de sequentie, de meer dan levensgrote maatvoering en de relatief grote hoogte van de sokkels maken de beelden een monumentale indruk.
Maar bij nader inzien blijkt de kunstenaar, die zich sinds enkele jaren heeft toegelegd op het maken van beelden, de klassieke thema's van de beeldhouwkunst juist te relativeren. De hoofden balanceren haast hulpeloos en veel te hoog op hun nek in plaats van op de traditionele basis van 'kop en schouders'. De hoofden zijn niet zwaar en massief maar krijgen letterlijk een luchtig karakter door de open structuur. De kunstenaar modelleerde geen hoofd uit een massa, maar construeerde de driedimensionale vorm met lijnen. Geen platte lijnen maar sculpturale lijnen. En van dichtbij verlies je het zicht op het geheel dat plaats maakt voor de ervaring van de talloze organische details waarmee de lijnenstructuur is gedecoreerd, zowel aan de buiten- als aan de binnenkant van het hoofd.
Deze decoratieve benadering bevestigt nog eens het atypische karakter van de ogenschijnlijk klassieke beelden. Het individuele van het borstbeeld heeft plaats gemaakt voor een geabstraheerde herhaling, met detaillering van druivenpatronen en bladstructuren. Hier wordt duidelijk geen specifieke bewindvoerder herinnerd of vereerd. Eerder roepen de beelden op deze plek, tegenover de kamer van de Minister, vragen op bij de menselijke maat in de huidige wereld van eten en voedselproductie. De hoofden met zicht op buiten vertegenwoordigen de vragen die hierover worden gesteld en wijzen letterlijk en figuurlijk op de noodzakelijke relatie van het Ministerie met die buitenwereld.
Jurriaan van Hall is van oorsprong schilder en werkte in verschillende technieken. In 1989 was Jurriaan van Hall medeoprichter van het spraakmakende kunstenaarsinitiatief After Nature dat tot 1993 schilders aan zich verbond die kozen voor traditionele thema's en een traditionele wijze van werken. Net zoals Jurriaan van Hall destijds schilderde als uiting van vakmanschap, in een periode waarbinnen juist het concept zege vierde, is het hem ook nu weer te doen om het pure vakmanschap. In die zin is dit kunstwerk een eerbetoon aan de toenmalige architect Gijsbert Friedhoff die het gebouw in nauwe samenwerking met verschillende kunstenaars bouwde en dat als ambachtelijk Gesamtkunstwerk ontworpen werd. Net als bij Friedhoff staat ambacht bij Jurriaan van Hall hoog in het vaandel. Het gebouw en zijn kunstwerken vormen een uniek geweten van het huidige tijdsgewricht.
